Is crypto veilig?

"Veilig" betekent bij crypto meer dan één ding. Het gaat om wat de koers doet, om het bedrijf dat je crypto bewaart, om hoe jij je sleutels beheert en om mensen die je crypto willen afpakken. Elk van die vier risico's vraagt iets anders van je.

Koersrisico: hoe hard kan crypto dalen?

De AFM noemt handelen in crypto zeer risicovol. Klein nieuws kan volgens de AFM al tot grote koersveranderingen leiden, en er is een reëel risico dat een munt zijn waarde helemaal verliest. De Europese toezichthouder ESMA waarschuwt dat koersen in korte tijd sterk kunnen dalen en stijgen, en dat je alles kunt verliezen wat je inlegt.

Dat geldt voor alle munten, maar het sterkst voor munten die vooral op speculatie draaien, zoals een memecoin. Op onze pagina over bitcoin zie je in de koersgrafiek hoe ver de koers binnen een jaar uiteen kan lopen. Een koersverloop uit het verleden zegt niets over de toekomst.

Dit risico kun je niet wegnemen met een goed platform of een goede wallet. De AFM raadt aan alleen geld in crypto te stoppen dat je kunt missen, en geen geld dat je op korte of langere termijn nodig hebt.

Platformrisico: wat als het misgaat bij je platform?

Een platform met een MiCA-vergunning moet de crypto van klanten gescheiden houden van zijn eigen bezit, zodat schuldeisers er bij een faillissement geen verhaal op hebben (artikel 75 van MiCA). Raakt er crypto kwijt door een incident dat aan het platform te wijten is, dan is het platform aansprakelijk tot de marktwaarde op het moment van het verlies.

Er zijn ook grenzen. Crypto valt volgens DNB niet onder de depositogarantie, en volgens ESMA kent MiCA geen compensatieregeling: kan een platform je crypto niet teruggeven, dan is er geen vangnet. Leen je crypto uit via een lending-programma, dan gelden de bewaarregels van MiCA volgens ESMA niet voor die crypto. Wat er in zo'n geval gebeurt, lees je bij wat er gebeurt als een platform failliet gaat.

Hoe een platform je tegoeden bewaart, verschilt per bedrijf. In elke review zetten we dat op een rij, bijvoorbeeld in is Bitvavo veilig.

Eigen beheer: veilig als jij het goed doet

Haal je je crypto naar een eigen wallet, dan ben je niet meer afhankelijk van een platform. Je wordt dan wel je eigen bank. Raak je je privésleutels kwijt, dus het apparaat én de herstelzin, dan ben je volgens de Europese toezichthouders voorgoed de toegang tot je crypto kwijt. Er is geen klantenservice die iets kan terugzetten.

Wat een herstelzin is en hoe je hem bewaart, lees je op onze pagina over de crypto wallet. Een hardware wallet zoals Ledger houdt je sleutels op een apart apparaat, en elke opname bevestig je op dat apparaat zelf. Ook dan geldt: wie je herstelzin heeft, heeft je crypto.

Oplichting: het risico buiten de techniek

Volgens de AFM is crypto kwetsbaar voor misleiding, oplichting en manipulatie. Een bekend patroon is een nepplatform: je stort geld of crypto, en daarna verdwijnt de aanbieder. Andere trucs zijn nep-apps die je sleutels stelen en berichten van "klantenservice" die om je herstelzin vragen. Omdat een crypto-overboeking meestal niet terug te draaien is, krijg je je geld zelden terug.

De signalen en wat je doet als het misgaat, staan bij crypto-oplichting herkennen.

Wat kun je zelf doen?

• Controleer de vergunning van een platform in het register van ESMA voordat je geld stort. Bij is crypto legaal lees je hoe dat werkt.
• Zet tweestapsverificatie aan en gebruik voor elk crypto-account een eigen, sterk wachtwoord.
• Deel nooit je herstelzin, wachtwoord of beveiligingscode. Echte bedrijven vragen daar volgens de Europese toezichthouders nooit om per mail, sms of telefoon.
• Stuur eerst een klein bedrag als je naar een nieuw adres opneemt, en controleer het hele adres.
• Begrijp wat je koopt en hoe een product werkt, zeker bij rentes op je crypto of lending.
• Houd je apparaten en apps bijgewerkt en download wallets alleen via de officiële website of appwinkel.

Kies je voor een platform met een vergunning, dan zie je in de vergelijker welk platform voor jouw bedrag het minst kost.