Wat is een memecoin?

De Europese toezichthouders omschrijven memecoins als munten die zijn vernoemd naar trends of grappige onderwerpen. Ze worden meestal gemaakt om een gemeenschap te vormen, vaak met een website vol grappen. Makers en fans werven nieuwe kopers met dat groepsgevoel. Een memecoin is daarmee een soort altcoin, net als elke andere munt behalve bitcoin.

Hoe zijn Dogecoin, Shiba Inu en Pepe ontstaan?

Dogecoin ging op 6 december 2013 live. Billy Markus en Jackson Palmer maakten de munt als grap, omdat ze vonden dat crypto veel te serieus werd genomen. Naam en logo komen van de Doge-meme met een Shiba Inu-hond. Dogecoin heeft een eigen blockchain met mining, en bij elk blok komen er 10.000 nieuwe DOGE bij.

Shiba Inu (SHIB) is een token op Ethereum dat in augustus 2020 werd gelanceerd. Dogecoin stond model, en het project noemt zichzelf een volledig gedecentraliseerd experiment van de gemeenschap. Bij de start zijn er 1 biljard SHIB gemaakt. Volgens de projectomschrijving op Etherscan ging de helft daarvan naar Vitalik Buterin, een van de bedenkers van Ethereum.

Pepe (PEPE) kwam in 2023 uit, ook als token op Ethereum, met de getekende kikker Pepe the Frog als naamgever. De officiële website is daar heel open over. Volgens de makers heeft PEPE geen intrinsieke waarde, mag je er geen rendement van verwachten en is er geen team of planning. Ze schrijven er zelf bij dat de munt nergens voor dient en alleen voor de lol bestaat.

Waarom beweegt de koers van een memecoin zo hard?

Bij een aandeel kun je kijken naar de winst van het bedrijf erachter. Bij een memecoin is er niets om de waarde aan af te meten: de koers is wat de volgende koper ervoor wil betalen. Die vraag hangt af van aandacht op sociale media, nieuws en de stemming in de markt. Komt er aandacht, dan kan de koers snel stijgen; verdwijnt die, dan kan hij net zo snel dalen.

ESMA waarschuwde in december 2024 om niet mee te gaan in een hype. Veel crypto's zijn volgens ESMA zeer speculatief, met plotselinge en extreme koersbewegingen, soms van de ene op de andere dag.

Een lage prijs per munt zegt daarbij niets. Memecoins hebben vaak enorme aantallen munten, waardoor één munt een fractie van een cent kost. Stel: een munt kost € 0,00001. Voor € 100 krijg je dan 10 miljoen munten. Halveert de koers, dan zijn die 10 miljoen munten nog € 50 waard. Het gaat dus om het bedrag dat je inlegt, niet om het aantal munten.

Daarnaast kan iedereen een token maken met dezelfde naam als een bekende memecoin. Controleer bij een token op Ethereum daarom het contractadres via de officiële website. Hoe dit zich verhoudt tot de andere risico's van crypto, lees je bij is crypto veilig.

Wat zegt MiCA over memecoins?

Wie in de EU een munt aan het publiek aanbiedt of op een handelsplatform laat noteren, moet volgens MiCA een whitepaper opstellen: een document over de munt, het project en de risico's. Dat geldt niet altijd. Volgens een officiële uitleg in de vragenlijst van ESMA, bijgewerkt in februari 2026, is voor een munt zonder aanwijsbare uitgever geen whitepaper verplicht. Een platform met een vergunning moet dan wel zelf beoordelen of de munt geschikt is om te verhandelen.

Toch staan er in het register van ESMA whitepapers voor Dogecoin, Shiba Inu en Pepe. Die zijn opgesteld door andere partijen dan de makers, waaronder een Duits bedrijf en een cryptoplatform uit Liechtenstein. Volgens ESMA heeft geen enkele toezichthouder die whitepapers gecontroleerd of goedgekeurd; de opsteller is zelf verantwoordelijk voor de inhoud.

MiCA verbiedt ook marktmisbruik. Sinds 30 december 2024 is een pump en dump met crypto verboden, voor organisatoren én voor deelnemers. De organisatoren kopen eerst goedkoop, jagen de prijs op via sociale media en verkopen dan; wie later koopt, kan volgens de AFM flinke verliezen lijden. De AFM noemt woorden als "pumpen", "to the moon" en "fomo" als signaal, en ziet dat finfluencers vaak een rol spelen. Welke signalen er nog meer zijn, lees je bij crypto-oplichting herkennen.

Wat moet je weten voordat je een memecoin koopt?

• Lees wat de makers zelf zeggen, op de officiële website en in een whitepaper als die er is.
• Reken op grote schommelingen. ESMA vraagt je na te gaan of je het kunt missen als je alles verliest wat je inlegt.
• Begrijp wat je koopt. Ook dat staat op de lijst van ESMA: weet hoe een munt werkt voordat je hem koopt.
• Gebruik een platform met een MiCA-vergunning. Dan geldt de bescherming van de Europese regels voor de bewaring van je munten, en heeft het platform zelf beoordeeld of de munt geschikt is.

Wil je weten wat Dogecoin bij de verschillende platforms kost? In de vergelijker voor Dogecoin zie je per platform met een MiCA-vergunning hoeveel DOGE je voor jouw bedrag krijgt.