Hoe herken je crypto-oplichting?

Oplichters gebruiken bij crypto dezelfde trucs als bij andere beleggingsfraude, met één verschil: een crypto-overboeking is meestal niet terug te draaien. Wat weg is, krijg je volgens de Europese toezichthouders bijna nooit terug. Herkennen voordat je betaalt, is daarom het belangrijkst.

Hoe gaat beleggingsfraude met crypto meestal?

De politie beschrijft een patroon dat vaak terugkomt. Het begint met een advertentie op social media, vaak met een bekende Nederlander erin. Daarna belt of appt een "beleggingsadviseur" of "accountmanager", soms dagelijks. In een persoonlijke online omgeving zie je je inleg en je rendement. Wil je opnemen, dan blijkt al het geld of de crypto verdwenen.

Waarschuwingssignalen volgens de Europese toezichthouders en de Fraudehelpdesk:

• Gegarandeerd of extreem hoog rendement, met weinig risico. Klinkt het te mooi om waar te zijn, dan is het dat meestal ook.
• Haast. Je moet snel beslissen en meteen geld overmaken, bijvoorbeeld omdat een actie "vandaag afloopt".
• Een aanbod waar je niet om vroeg, per telefoon, mail, sms of chat.
• Een onbekend handelsplatform of een site die er professioneel uitziet maar geen controleerbare bedrijfsgegevens heeft.
• Betalen via een kanaal dat niet te traceren is, zoals crypto, cadeaukaarten of een prepaidkaart.

Welke andere trucs zie je vaak?

• Verzoek om je herstelzin. Wie je herstelzin heeft, heeft je crypto. Geen echt bedrijf vraagt erom. Op onze pagina over de crypto wallet lees je hoe je hem veilig bewaart.
• Nep-klantenservice. Stel je online een vraag over je wallet, dan krijg je soms een privébericht van iemand die zich voordoet als support. In april 2026 waarschuwde de Fraudehelpdesk voor bellers met het nagebootste nummer van DNB: zij lieten mensen AnyDesk installeren om de computer over te nemen, waarna de cryptoaccounts werden leeggehaald. Hoe echte en nep-berichten van een platform verschillen, staat in onze Bitvavo review.
• Nep-apps en nep-extensies. MetaMask zegt dat je de extensie alleen via metamask.io of de officiële extensiewinkel van je browser moet installeren. Vul je je herstelzin in op een nepsite, dan is je wallet niet meer veilig. Meer in onze review van MetaMask.
• Adresvergiftiging. Een oplichter stuurt een klein bedrag vanaf een adres dat bijna gelijk is aan een adres dat je eerder gebruikte. Kopieer je later dat adres uit je geschiedenis, dan gaat je crypto naar de oplichter. Controleer daarom bij elke opname het hele adres.
• Romance-beleggingsfraude. Iemand die je via social media of een datingapp leert kennen, bouwt een band op en begint over beleggen. Vaak volgt eerst een kleine storting op een nepplatform. De profielfoto's zijn vaak gestolen of met AI gemaakt.
• Weggeefacties. "Stuur crypto en je krijgt het dubbele terug", met een video of foto van een bekend persoon of merk, meestal nep. Je krijgt niets terug.

Hoe controleer je een aanbieder?

• Vergunning: een bedrijf dat crypto-diensten aanbiedt in de EU heeft een MiCA-vergunning nodig. Hoe je dat in de registers van ESMA en de AFM nakijkt, lees je bij is crypto legaal.
• Waarschuwingen: de AFM publiceert een overzicht van bedrijven die zij verdenkt van fraude of van werken zonder vergunning. ESMA houdt in zijn register ook een lijst bij van aanbieders die zich niet aan MiCA houden. Staat een partij er niet op, dan zegt dat nog niets; controleer ook altijd de vergunning.
• Zelf contact zoeken: gebruik nooit het nummer of de link uit een bericht, maar zoek de contactgegevens zelf op via de officiële website of app.

Wat doe je als het misgaat?

Dit zijn de stappen die de politie, de AFM en de Europese toezichthouders noemen:

• Stop direct met geld of crypto overmaken en verbreek het contact met de oplichter.
• Neem contact op met je platform via de officiële kanalen. Volgens de Europese toezichthouders kan een platform soms het account van de oplichter bevriezen als dat bij hetzelfde platform zit.
• Bel de Fraudehelpdesk (088 786 73 72) voor advies, en meld het bij je bank.
• Doe aangifte bij de politie en meld het bij de AFM.
• Is je wallet niet meer veilig, zet wat er nog op staat dan over naar een nieuwe wallet met een nieuwe herstelzin. In de Phantom review lees je wat Phantom adviseert als je je herstelzin op een site hebt ingevuld.

Herstelfraude: "wij halen je geld terug"

Na een oplichting word je soms gebeld door een bedrijf dat aanbiedt je geld terug te halen. Je moet dan eerst betalen, bijvoorbeeld voor kosten of een borg. Volgens de Fraudehelpdesk word je zo voor de tweede keer opgelicht, en de politie vermoedt dat zulke recoverybedrijven bij dezelfde criminelen horen. Ze doen zich ook voor als politie, belastingdienst of toezichthouder. Ga er niet op in en neem zelf contact op met je bank of de Fraudehelpdesk.

Meer over de andere risico's van crypto lees je bij is crypto veilig. Alle platforms in onze vergelijker hebben een MiCA-vergunning die we zelf in het register van ESMA hebben nagekeken.