Is crypto legaal in Nederland?

Nederland kent geen verbod op crypto. De wet regelt vooral wie crypto-diensten mag aanbieden en onder welke voorwaarden. Die regels gelden voor bedrijven. Voor jou als particulier gaat het om twee dingen: bij wie je koopt, en wat je aan de Belastingdienst opgeeft.

Wat regelt MiCA?

MiCA is de Europese verordening voor cryptoactiva. De regels voor aanbieders van crypto-diensten gelden sinds 30 december 2024. Wie in de EU crypto voor klanten bewaart, een handelsplatform runt of crypto tegen euro's verkoopt, heeft een vergunning nodig van een toezichthouder in een EU-land. Met die vergunning mag het bedrijf in de hele EU werken.

Er gold eerst een overgangsperiode. Aanbieders die al bij DNB geregistreerd stonden, mochten in Nederland tot 30 juni 2025 doorgaan zonder MiCA-vergunning. In de rest van de EU liep de overgang uiterlijk op 1 juli 2026 af. Sindsdien moeten aanbieders zonder vergunning volgens ESMA direct stoppen met het aannemen van nieuwe klanten uit de EU en met reclame.

Niet alles valt onder MiCA. Munten als bitcoin en ether zelf staan niet onder toezicht van de AFM, en NFT's en decentrale platforms (DeFi) vallen volgens de AFM grotendeels buiten haar toezicht.

Wie houdt toezicht: de AFM of DNB?

• AFM: verleent in Nederland de MiCA-vergunning en doet het grootste deel van het doorlopende toezicht, ook op hoe platforms met hun klanten omgaan. Het toezicht op de antiwitwasregels (Wwft) en de Sanctiewet is volgens DNB in beginsel naar de AFM gegaan.
• DNB: let erop of een platform financieel gezond is (prudentieel toezicht) en beoordeelt wie een groot belang in een platform neemt. DNB houdt ook toezicht op de uitgevers van bepaalde stablecoins.

Vóór MiCA moesten aanbieders zich vanaf 21 mei 2020 bij DNB registreren. Die registratie was bedoeld tegen witwassen en bood volgens DNB zelf geen bescherming aan consumenten. Het oude register is na de overgang gesloten.

Niet elk platform heeft zijn vergunning van de AFM: een vergunning uit een ander EU-land geldt ook in Nederland. Van de acht platforms die we vergelijken (zie hoe wij vergelijken) heeft alleen Bitvavo een vergunning van de AFM; Kraken, Coinbase, Crypto.com, Bitpanda, OKX, Bybit EU en Bitstamp hebben er een uit Ierland, Luxemburg, Malta of Oostenrijk.

Wat betekent dit voor platforms zonder vergunning?

Binance is het bekendste voorbeeld. Het had geen registratie bij DNB, en DNB legde Binance in april 2022 een boete op van € 3.325.000 voor het aanbieden van cryptodiensten zonder die registratie. Op 14 oktober 2026 staat Binance niet in het Europese register van vergunde aanbieders. Meer daarover lees je op onze pagina over Binance in Nederland.

De vergunningplicht geldt voor het bedrijf. Gebruik je toch een platform zonder vergunning, dan heb je volgens ESMA geen bescherming van MiCA, ook niet voor je tegoeden. Wat die bescherming bij een vergund platform inhoudt, lees je bij wat er gebeurt als een platform failliet gaat.

Wat geldt er voor jou als particulier?

Betalen met crypto mag, als de ander het accepteert. Bitcoin is volgens de ECB geen wettig betaalmiddel, en volgens DNB wordt crypto bijna nergens als betaalmiddel aangenomen. Word je als ondernemer in crypto betaald, dan reken je dat volgens de Belastingdienst om naar euro's.

Ook voor crypto mining bestaat geen verbod; de Belastingdienst legt uit hoe je de opbrengst aangeeft. Die hoef je volgens de Belastingdienst niet apart op te geven, tenzij die hoger is dan je kosten. Dan kan het gaan om inkomen uit overig werk of winst uit onderneming.

Daarnaast zijn er drie dingen die je zelf regelt:

• Belasting: crypto hoort bij je bezittingen in box 3, met de waarde op 1 januari. Hoe dat werkt, staat op onze pagina over crypto belasting.
• Gegevens van je platform: sinds 1 januari 2026 geven cryptodienstverleners gegevens over klanten en transacties door aan de Belastingdienst. Lees wat DAC8 voor je betekent.
• Versturen naar een eigen wallet: gaat er meer dan € 1.000 naar of van een wallet die je zelf beheert, dan moet het platform nagaan of die wallet echt van jou is. Dat is de reisregel, die volgens DNB sinds 30 december 2024 geldt. Volgens de AFM kan een platform het ook bij lagere bedragen vragen. Zie crypto wallet voor hoe die controle gaat.

Hoe controleer je zelf of een platform een vergunning heeft?

• Het register van ESMA: de Europese toezichthouder publiceert elke week een lijst met alle aanbieders met een MiCA-vergunning. Zoek op de juridische naam van het bedrijf, zoals Bitvavo B.V. of Bybit EU GmbH, want alleen dat bedrijf valt onder de vergunning.
• Het register van de AFM: daarin staan de aanbieders die met een vergunning van de AFM of een andere Europese toezichthouder in Nederland actief mogen zijn.
• Waarschuwingen: de AFM houdt een lijst bij van partijen waartegen ze waarschuwt, omdat ze worden verdacht van fraude of zonder vergunning werken. Meer signalen lees je bij crypto-oplichting herkennen.

Wij controleren elk platform zelf in het register van ESMA voordat het in de vergelijker komt. Daar zie je ook welk vergund platform voor jouw aankoop het minst kost.