Wat is blockchain?

Bij een bank houdt één partij bij wie hoeveel geld heeft. Een blockchain doet hetzelfde zonder die centrale partij: veel computers bewaren samen dezelfde administratie en controleren elkaar. De ECB spreekt van een database van transacties die over een netwerk van vele computers is verspreid. Blockchain is daarvan de bekendste vorm.

Hoe werkt een blockchain stap voor stap?

Neem een overboeking van bitcoin. De whitepaper van Satoshi Nakamoto, het plan waarmee bitcoin begon, beschrijft de stappen ongeveer zo:

• Je wallet ondertekent de transactie en stuurt die naar het netwerk.
• Computers in het netwerk verzamelen nieuwe transacties in een blok.
• Een nieuw blok wordt rondgestuurd. De andere computers keuren het alleen goed als alle transacties erin geldig zijn en de munten niet al eerder zijn uitgegeven.
• Het goedgekeurde blok komt achter het vorige blok in de keten, en het werk aan het volgende blok begint.

De schakel tussen de blokken is een hash: een soort vingerafdruk van gegevens, altijd even lang. Elk blok bevat de hash van het blok ervoor. Verander je ook maar één teken in een oud blok, dan verandert de vingerafdruk en past dat blok niet meer bij de blokken die erna komen.

Wie houdt de blockchain bij?

De computers die een kopie bewaren, heten nodes. Volgens de ontwikkelaarsdocumentatie van Bitcoin bewaart elke volledige node een eigen kopie, met alleen blokken die hij zelf heeft gecontroleerd. Bij Ethereum gaat het volgens ethereum.org om duizenden onafhankelijke computers over de hele wereld.

Omdat er geen baas is, moeten die nodes het eens worden over welk blok als volgende komt. Daarvoor heeft elke blockchain een consensusmechanisme. Bitcoin gebruikt proof of work: computers doen veel rekenwerk om een blok te mogen toevoegen. Hoe dat gaat en wat het oplevert, lees je bij wat crypto mining is. Ethereum en Solana gebruiken proof of stake: daar zetten deelnemers hun munten vast als onderpand.

Waarom kun je een blockchain niet aanpassen?

Wie een oud blok wil wijzigen, moet volgens de whitepaper het werk voor dat blok én voor alle blokken erna opnieuw doen, en daarna de rest van het netwerk nog inhalen. Ethereum.org zegt het zo: een blok verander je alleen door ook alle latere blokken te veranderen, en daarvoor is de instemming van het hele netwerk nodig. Een transactie die eenmaal in de keten staat, ligt daarmee vast.

Dat heeft een keerzijde. Er is geen centrale partij die een overboeking kan terugdraaien. Je munten staan ook niet in je app, maar op de blockchain zelf. Je crypto wallet bewaart alleen de sleutels waarmee je erover beschikt, en wie die sleutels heeft, kan de munten versturen.

Is een blockchain openbaar?

Bij Bitcoin en Ethereum wel. Met een blockchain-explorer kan iedereen elk blok, elke transactie en elk adres opzoeken, inclusief het saldo en de geschiedenis van dat adres. Zo zie je ook of een opname van je platform al onderweg is; hoe dat werkt, lees je bij hoe lang een crypto-transactie duurt.

Openbaar is niet hetzelfde als op naam. In de blockchain staan adressen, geen namen. De whitepaper vergelijkt het met de effectenbeurs: iedereen ziet dat er een bedrag van het ene naar het andere adres gaat, maar niet wie erachter zit. Wordt bekend van wie een adres is, dan kun je de transacties van dat adres wel volgen.

Wat is het verschil tussen Bitcoin, Ethereum en Solana?

Elke blockchain maakt eigen keuzes:

• Bitcoin is gebouwd om waarde over te maken zonder bank. Het werkt met proof of work, en gemiddeld komt er elke tien minuten een blok bij.
• Ethereum omschrijft zichzelf als een blockchain met een computer erin. Op het netwerk draaien programma's, smart contracts genoemd, waarmee iedereen tokens en apps kan maken.
• Solana gebruikt net als Ethereum proof of stake, maar met een eigen klok: Proof of History legt vast in welke volgorde transacties en blokken komen. Het netwerk is gebouwd om veel transacties tegen lage kosten te verwerken.

Naast bitcoin bestaan er veel andere munten en tokens, met een eigen blockchain of bovenop een bestaande. Hoe je die uit elkaar houdt, lees je bij wat een altcoin is.

Wil je zelf crypto kopen? In de vergelijker zie je per munt welk platform met een MiCA-vergunning voor jouw bedrag het minst kost.